|
 17 lutego został ogłoszony dniem kotów i eRyś, mimo że wirtualny, na takie święto zasługuje również. Koty od lat fascynowały ludzi, do tego stopnia, że uznawali je za bóstwa i oddawali im cześć. Podobno w starożytnym Egipcie koty codziennie miały swoje święto! Dzisiaj może nie są czczone, ale na pewno są najpopularniejszymi pupilami w naszych domach.
Las tez ma swojego kociego przedstawiciela. I to niejednego...
Ryś euroazjatycki – jest największym dzikim kotem występującym w Europie. Jest również jednym z największych drapieżników w naszej przyrodzie. Większe są tylko niedźwiedź i wilk. Rysie dorastają do 80 cm i osiągają wagę ponad 30 kg. Samice są mniejsze od samców.
Ryś jak na kota przystało ma dość długie nogi i duże, okrągłe łapy, dzięki czemu może swobodnie poruszać się w głębokim śniegu. Tak jakby nosił śnieżne rakiety. Najbardziej charakterystyczną cechą rysia są uszy. To swego rodzaju radary. To one i charakterystyczne bokobrody (gęsta sierść po bokach głowy) pomagają mu wyłapać najcichsze dźwięki.
Ryś najlepiej się czuje w dużych kompleksach leśnych, gdzie może swobodnie polować na sarny, jelenie i młode dziki. W odróżnieniu od swoich afrykańskich braci nie jest długodystansowcem i nie ściga swojej ofiary, ponieważ szybko się męczy. Za to jest świetnym wspinaczem i skoczkiem. Jeśli chce coś upolować, podkrada się do ofiary na bliską odległość i w kilku skokach ją dopada.
Ryś jest gatunkiem terytorialnym, co znaczy, że żyje na wybranym przez siebie obszarze i porusza się tylko w jego granicach. Na swoim terytorium żyje samotnie i jak każdy kot chadza własnymi ścieżkami. Tylko w okresie godów łączy się w pary. Młode rysie rodzą się w maju i wymagają opieki mamy. Pod jej okiem przez rok uczą się technik polowania i radzenia sobie w leśnej gęstwinie.
Spotkanie rysia w lesie to nie lada szczęście. Nie tylko dlatego, że unika ludzi, ale również dlatego, że jest on niezwykle rzadkim gatunkiem w Polsce, objętym ścisłą ochroną. Występuje na północnym-wschodzie w Puszczy Augustowskiej i Białowieskiej oraz we Wschodnich i Zachodnich Karpatach. Na początku lat 90. przywieziono rysie do Puszczy Kampinoskiej.
W języku polskim nazwa "Ryś" pochodzi od przymiotnika "rysy" znaczącego 'dziki, drapieżny, groźny'.
A jak nasz bohater nazwany jest w innych krajach?
- Francja - lynx
- Niemcy - luchs
- Hiszpania – lince
- Włochy - lince
- Czechy, Słowacja - rys
- Szwecja - lodjur
- Norwegia - gaupe
- Finlandia - ilves
- Islandia - sinokoi
- Armenia - lusan
- Azerbejdżan - meshag, mesh
- Pakistan - tsogde
- Chiny - shihli
- Gruzja - potskhveri
- Iran - varchakh
- Indie - yi i hiauku
- Mongolia - shleleisin
- Turcja - vasak
W Polsce występuje jeszcze jeden gatunek dzikiego kota – żbik. Jest on bardzo podobny do kota domowego, ale dwa razy większy. Poluje na małe ssaki i ptaki. Wyjątkowo uwielbia samotność i unika jakiegokolwiek kontaktu z człowiekiem. W Polsce żyje w górskich lasach w województwie podkarpackim. Jest niezwykle rzadkim gatunkiem objętym ścisłą ochroną.
|
